كتابخانه ديجيتالي دنياي محققين را دگرگون ميكند
جهان با ورود به قرن بيست و يكم، با يك تحول اساسي و همهجانبه در زمينه "اطلاعات و ارتباطات" روبرو شده و حجم انتقال اطلاعاتي كه گاه در كمتر از يك صدم ثانيه توليد ميشود، غير قابل محاسبه و برآورد است.
ايرنا - بدون استفاده از فناوريهاي جديد اطلاعاتي و ارتباطاتي كه در واقع شكل دهنده دانش اطلاعاتي است، محققان و پژوهشگران نميتوانند به هدف نهايي خود برسند.
امروزه اصطلاحاتي نظير "جامعه اطلاعاتي"، "عصراطلاعات" و "جامعهدانشمدار" ضمن آن كه به واژههايي آشناتبديل شده ضرورت پديد آمدن "مديريت اطلاعات"، موثر و كارآمدي را براي رشد و توسعه و ارتقا جامعه ايجاب ميكند.
فناوري پيشرفته اطلاعات و ارتباطات دستيابي بهمنابع گسترده اطلاعاتي را ممكن ساخته و امكان كنترل، تفكيك، سازماندهي اطلاعات را نيز فراهم ميسازد.
در همين راستا، ارتباطات سريع و برق آسا، انتقال اطلاعات را نيز ميسر ميسازد و چنانچه توسط افرادمسلط به مهارتهاي اطلاعرساني به كار گرفته شود، ميتواند موجب تقويت يادگيري، ايجاد دانش، و روزآمد شدن تصميمها شود.
راهاندازي "كتابخانههاي ديجيتالي" از جمله شيوههاي مرسوم در دنياي مدرن است كه در جهت طبقهبندي و "مديريت اطلاعات" در عرصه فن آوري اطلاعاتي كه موج انقلابي آن همه جهان را فرا گرفته بكار گرفته ميشود.
ضرورت استفادهاز كتابخانههاي ديجيتاليامروزه بهحدي است كه بدون استفاده از آن بيشترمراكز تحقيقاتي،دانشگاهي و محققيني كه بهطور مستقل كارميكنند، پيشرفتهاي مطلوبي را كسب نميكنند.
در كتابخانه ديجيتالي، تمام اطلاعات و دادهها بهصورت "بايتهاي ديجيتالي" درآمده و ذخيرهسازي ميشوند كه ابزاردسترسي بهآن نيز اينترنت است.
به عبارت ديگر كتابخانههاي ديجيتالي تمامي خدمات خود را از راه اينترنت و "وب سايت" ارايه ميدهند.
"ارتباطات" در دنياي امروز بر اساس "ديتا" تعريف ميشود و در اين درياي بيكران اطلاعات كه هر روز نيز بر حجم آن افزوده ميشود چارهاي جز طبقهبندي و مديريت ايناطلاعات نيست كه دراين راستا كتابخانههاي ديجيتالي تنها گزينه مطلوبي هستند كه ميتوانند اين امكان را فراهم سازند.
"حميد رضاصنيعي" مدير اجرايي اولين همايش يك روزه "اطلاع رساني وآموزشي كتابخانه ديجيتالي" ضمن تاييد اين مطلب افزود: امروزه بسرعت تمام تاريخچه علم بشري بسوي ديجيتالي شدن ميرود و لازم است مراكز تحقيقاتي كشور ما نيز براي سرعت و پيشرفت در امور تحقيقاتياز چنين امكاناتي بيشتراستفاده كنند.
وي در همايشيكه بتازگي درتهران برگزار شد با تاكيد بر استفاده مححققين از مقالههاي موجود در كتابخانه ديجيتالي مانند "الزيوير" ( (Elsevierو يا "جان ويلي"( (John wilyگفت:در سال ۲۷۰ ، ۲۰۰۴ميليون بار اطلاعات الكترونيكي اين موسسههاي تحقيقاتيمورد استفاده پژوهشگران سراسر جهان قرار گرفت و در ايران دو ميليون و ۸۰۰هزار مقاله در سال ۲۰۰۴توسط دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي "دانلود" (كپي برداري رايگان ) شده است كه ارزش مالي آن بيش از يك ميليارد دلار است.
به نظر ميرسد باوجودي كه ميزان استفاده ايران ازاين سيستمها در مقايسه با برخي كشورهاي پيشرفته اروپايي فاصله دارد اما ميزان رشد آن بسرعت در حال افزايش است.
اين روند از يك سو اميدواريهايي را در بين اصحاب تحقيق براي دسترسي بموقع به "يافتههاي اطلاعاتي" ايجاد كرده و از سوي ديگر موجب ارتقاي سطح پژوهشهاي علمي كشور شده است.
آينده دانش و علم بهچگونگي استفاده از منابع و امكانات مدرني بستگي دارد كه بتوان بهسهولت به آن دسترسي پيدا كرد و به همين دليل ضرورت دارد كه مراكز علمي و دانشگاهيكشور همگامبا رشد و توسعه فناوري در جهان، به سرعت خود را به "نظام مديريتي اطلاعات" از جمله كتابخانههاي ديجيتالي تجهيز كنند.